Κατάθεση ελπίδας από την Αντικαρκινική Αχαρνών - Λίγα λόγια για τη δωρεά οργάνων μέσα από τις εισηγήσεις των επιστημόνων

Για τις ανάγκες της επιστημονικής εκδήλωσης στήθηκε γιγαντοοθόνη με προβολή από τα σημαντικά σημεία των εισηγήσεων 

Ιδού τι είπαν οι εισηγητές εν περιλήψει, κατά την επιστημονική ημερίδα της Ελληνικής Αντικαρκινικής του Παραστήματος Αχαρνών, με θέμα  τη Δωρεά Οργάνων, που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακής 20 Οκτωβρίου.

Αθηνά Βαρτζιώτη  – Κεντρική συντονίστρια μεταμοσχεύσεων του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων 

Σκοπός του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (Ε.Ο.Μ.) είναι η υποβοήθηση του Υ.Υ.Κ.Α. στη χάραξη εθνικής πολιτικής στον τομέα των μεταμοσχεύσεων & στην ανάπτυξη του μεταμοσχευτικού προγράμματος της χώρας μας. Ο Ε.Ο.Μ. είναι υπεύθυνος για τη διάδοση της ιδέας της Δωρεάς Οργάνων & Ιστών, με την παροχή σωστής ενημέρωσης, καθώς & για το συντονισμό, τον έλεγχο & τη διασφάλιση ολόκληρης της μεταμοσχευτικής διαδικασίας από το δότη στους λήπτες, προς όφελος των ασθενών. 

 Νέστωρ Παπαχρήστος - Βιολογός, καθηγητής Μέσης εκπαίδευσης

Τα βλαστικά αρχέγονα κύτταρα ή βλαστοκύτταρα  είναι κύτταρα που έχουν την ικανότητα να διαφοροποιηθούν σε οποιοδήποτε είδος κυττάρου στο σώμα ενός οργανισμού. 

Ανάλογα με το δυναμικό τους να παράγουν διαφοροποιημένα κύτταρα, χωρίζονται σε ολοδύναμα, πολυδύναμα (εμβρυονικά και ενήλικα) και μονοδύναμα.

Οι τύποι βλαστοκυττάρων, με βάση την προέλευσή τους, διακρίνονται σε εμβρυονικά, αμνιακά επιθηλιακά, εμβρυϊκά, ομφάλιου λώρου και σωματικά βλαστικά κύτταρα.

Ηπαραγωγή των κυττάρων γίνεται, είτε με πυρινική μεταφορά, είτε με in vitro Fertilization.

Η χρήση τους αποτελεί πολλά υποσχόμενη στρατηγική στην κυτταρική και γενετική θεραπευτική πολλών εκφυλιστικών νοσημάτων καθώς επίσης και ως επικουρική ανοσοθεραπεία για διάφορους επιθετικούς τύπους καρκίνου.

Αικ. Σταυροπούλου-Γκιόκα - Διευθύντρια  της Ελληνικής Τράπεζας Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών

Η μεταμόσχευση μυελού των οστών αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική μέθοδο για την αντιμετώπιση κακοηθειών του αίματος, γενετικών ,αυτοανόσων και μεταβολικών νοσημάτων. Προϋπόθεση της επιτυχούς εφαρμογής της είναι η συμβατότητα ως προς τα αντιγόνα του συστήματος ιστοσυμβατότητας ( Human Leucocyte Antigens,HLA)  δότη και λήπτη. Η πιθανότητα ανεύρεσης συμβατού ως προς  αυτά τα αντιγόνα μη συγγενικού   δότη, είναι εξαιρετικά μικρή ( 1¨:100.000) περίπου. Κατά συνέπεια, η διαμορφούμενη διεθνής  πραγματικότητα, επιβάλλει την επινόηση εναλλακτικών λύσεων για την μεταμόσχευση μυελού των οστών και η μόνη που διαφαίνεται να έχει μέλλον είναι η χορήγηση  ομφαλοπλακουντιακού αίματος (ΟΠΑ) ,που λαμβάνεται αμέσως μετά την γέννηση του νεογνού με μια ακίνδυνη για το νεογνό και τη μητέρα διαδικασία.

Στο αίμα αυτό, το οποίο μεταφέρεται κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες στο εργαστήριο, γίνεται ειδική επεξεργασία, δηλαδή μετατρέπεται σε μόσχευμα  που περιέχει μεγάλη συγκέντρωση αρχέγονων αιμοποητικών κυττάρων  και καταψύχεται σε υγρό άζωτο στους -190 βαθμούς κελσίου. Με τον όρο επεξεργασία εννοούμε την μετατροπή του ομφαλοπλακουντιακού αίματος (ΟΠ.Α) σε μόσχευμα μέσω υψηλής και εξειδικευμένης τεχνολογίας και μεθοδολογίας. Το μόσχευμα μετά την επεξεργασία περιέχει σε μεγάλη συγκέντρωση, αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα του εμβρύου, που μπορούν να εγκαθίστανται στον μυελό των οστών του λήπτη και να υποκαθιστούν τη λειτουργία του. Το ΟΠΑ έχει το πλεονέκτημα της άμεσης χορήγησής του ,όταν ζητηθεί από το Μεταμοσχευτικό Κέντρο , χρησιμοποιείται, ανάλογα με το νόσημα,  και   χωρίς να υπάρχει   πλήρης γενετική ταυτότητα δότη-λήπτη   και  τέλος  λόγω της ανωριμότητας των κυτταρικών του  πληθυσμών  μειώνεται η συχνότητα εμφάνισης της νόσου του μοσχεύματος  έναντι του ξενιστή (graft versus host disease,GVHD) στον λήπτη.

Μετά την πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση  με  ΟΠΑ από την. E.Gluckman το 1988, δημιουργείται  το 1993 , η πρώτη Τράπεζα ΟΠΑ με δημόσιο χαρακτήρα (public) δηλαδή τράπεζα που  αφορά στην αλλογενή μεταμόσχευση (allogeneic transplantation), στη Νέα Υόρκη (New York Blood Center) και ακολουθούν οι Τράπεζες της Ευρώπης και της Αυστραλίας.Έκτοτε, δημιουργούνται οι Ευρωπαϊκές Τράπεζες ΟΠΑ με δημόσιο χαρακτήρα και οι Τράπεζες στην Αυστραλία. Σημειώνεται ότι, οι Τράπεζες με δημόσιο χαρακτήρα που συνδέονται με την Παγκόσμια Δεξαμενή (Bone Marrow Donors Worldwide - BMDW) είναι περίπου 44 σε ολόκληρο τον κόσμο. και  ο αριθμός των μονάδων τους  δεν ξεπερνά τις 500.000 περίπου. Οι αλλογενείς μεταμοσχεύσεις με ΟΠΑ παγκόσμια σε παιδιά και ενήλικες ξεπερνούν τις  25.000 μέχρι σήμερα. Για να γίνει αποδεκτή μια μονάδα ΟΠΑ από την παγκόσμια δεξαμενή (BMDW) θα πρέπει η τράπεζα ΟΠΑ από την οποία προέρχεται να έχει Διαπίστευση από τους τον Αμερικανικό Οργανισμό  Διαπίστευσης Κυτταρικών Θεραπειών (Foundation for the Accreditation of Cellular Therapy - FACT) και τον Ευρωπαϊκό  (International NetCord Foundation - NETCORD).

Κωνσταντίνος Κορναράκης - Αναπληρωτής καθηγητής Θεολογικής σχολής ΕΚΠΑ, μέλος της Επιτροπής Βιοηθικής της Εκκλησίας

Οι σύγχρονες έρευνες των βιοϊατρικών επιστημών σχετικά με τα βλαστοκύτταρα και τη χρήση τους στη θεραπεία πολλών και σημαντικών ασθενειών αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο του σύγχρονου πολιτισμού. Ωστόσο, όσο η γνώση αυξάνεται και οι προσδοκίες πολλαπλασιάζονται τόσο περισσότερο πρέπει να επαγρυπνεί ο άνθρωπος για να υπερασπιστεί την αξία της ζωής. Η χρήση εμβρυονικών κυττάρων, η λήψη εμβρυοβλάστη κλωνοποιημένων εμβρύων αλλά και η εκμετάλλευση των αμβλωθιδρίων φανερώνουν ότι αμφισβητείται η ιερότητα της ανθρώπινης ζωής, η οποία εκλαμβάνεται ως πλατφόρμα πειραματικού εργαστηρίου. Από την άλλη πλευρά, η σύνδεση των βλαστοκυτταρικών ερευνών με τη χρηματοδότηση αλλά και τις επενδύσεις ιδιωτικών κλινικών και εργαστηρίων μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτα πειράματα πάνω στην ανθρώπινη ζωή. Η Εκκλησία θεωρεί ότι από τη σύλληψή του το ζυγωτό έχει την πληρότητα της ανθρώπινης φύσεως και θεωρείται πρόσωπο. Επομένως μοναδική μέριμνα του ανθρώπου πρέπει να είναι η προάσπιση του δικαιώματος της ζωής του εμβρύου αλλά και ο σεβασμός της λειτουργίας της φύσεως. Στο πλαίσιο αυτό, η Εκκλησία δεν είναι αντίθετη στη συλλογή βλαστοκυττάρων από ομφαλοπλακουντιανό αίμα ή στη λήψη βλαστοκυττάρων από ενήλικες με σκοπό την αναγεννητική ιατρική. Η επαναδιαφοροποίηση σωματικών κυττάρων ενηλίκων αποτελεί μια άλλη μέθοδο συλλογής βλαστοκυττάρων που, όμως, πρέπει να συζητηθεί δεδομένου ότι, όταν τα κύτταρα αυτά επανέρχονται στην κατάσταση των αδιαφοροποίητων κυττάρων, τότε αποκτούν την αρχική δυναμική της ζωής (ολοδυναμία) και θεωρητικά υπάρχει η δυνατότητα να προέλθουν από αυτά έμβρυα.

Ο συντοπίτης μας Δικηγόρος Ιωάννης Μουστακάτος υπήρξε ιδιαίτερα σαφής και κατατοπιστικός σε ότι αφορά στο νομικό κομμάτι της Δωρεάς Οργάνων